Shkaqet e diabetit tip-1

Diabeti tip 1 i përket një grupi kushtesh të njohura si sëmundje autoimune. Sëmundjet autoimune janë kur trupi identifikon gabimisht qelizat e veta të dobishme si një organizëm sulmues.

Në diabetin e tipit 1, janë qelizat beta në pankreas që prodhojnë insulinë që synohen gabimisht dhe shkatërrohen nga antitrupat specifikë të krijuar nga sistemi imunitar i trupit

Studiuesit kanë qenë duke hetuar se çfarë mund të bëjë që sistemi imunitar të veprojë në këtë mënyrë, por deri më sot studiuesit kanë teori por asnjë provë konkrete.

Predispozicion gjenetik

Studiuesit kanë zbuluar një numër të rajoneve gjenetike që janë të lidhura ngushtë me diabetin e tipit 1. Secila prej tyre shënohet me një emër të tillë si IDDM1.

Të paktën 18 rajone të ndryshme janë zbuluar dhe disa nga zonat gjenetike përfshijnë një ndjeshmëri të rritur për sëmundje të tjera autoimune si artriti reumatoid dhe sëmundja celiake

Ndërsa gjenetika ofron të dhëna se pse disa njerëz janë më të ndjeshëm ndaj diabetit të tipit 1, nuk shpjegon pse disa njerëz me këto gjene zhvillojnë diabet të tipit 1 dhe pse të tjerët me këto gjene jo.

Për shembull, të kesh një binjak identik me diabet tip 1 ju jep një rrezik statistikisht më të lartë, por nuk do të thotë se do të zhvilloni këtë gjendje.

Gjenetika nuk shpjegon as pse njerëzit do të zhvillojnë diabet tip 1 në mosha të ndryshme. Diabeti tip 1 diagnostikohet më së shpeshti tek 10 deri në 14 vjeç, por mund të diagnostikohet në çdo moshë.

Shkaktarët e diabetit të tipit 1

Studiuesit kanë hipotezuar se ndërsa disa njerëz kanë një predispozitë gjenetike për diabetin e tipit 1, ka të ngjarë të ekzistojë një faktor mjedisor që shkakton zhvillimin fillestar të diabetit të tipit 1.

Disa nga shkaktarët e mundshëm që janë sugjeruar përfshijnë:

• Infeksion viral

• Vaksina

• Nivele të ulëta të vitaminës D.

• Kërkesa e rritur për insulinë

Infeksion virale

Janë gjetur lidhje  midis diabetit të tipit 1 dhe një numri të viruseve të ndryshme. Nga këto, enteroviruset kanë tërhequr më shumë interes nga studiuesit. Studimet kanë treguar se antitrupat enterovirus janë regjistruar në nivele më të larta në nënat shtatzëna të fëmijëve që kanë kaluar në diabet të tipit 1. Frekuenca më të larta të infeksioneve enterovirus janë zbuluar gjithashtu tek fëmijët që zhvillojnë diabet tip 1 kur krahasohen me vëllezërit dhe motrat që nuk kanë zhvilluar gjendjen.

Vaksinimet

Një teori tjetër e paraqitur është se vaksinat e fëmijëve mund të rrisin shanset për të zhvilluar diabetin tip 1. Një studiues, Dr J B Classen ka hetuar incidencat e diabetit të tipit 1 në popullatën njerëzore si dhe në kafshë. Studimi i Dr. Classen tregon se mund të ketë një lidhje midis diabetit të tipit 1 dhe vaksinave të fëmijërisë të tilla si vaksinat e lisë, tuberkulozit dhe Hib.

Studimi ende nuk është pranuar si mjaft përfundimtar për të ndryshuar oraret e vaksinimit.

Një shënim interesant në lidhje me vaksinën e tuberkulozit, i njohur gjithashtu si vaksina BCG, është se përveç që lidhet me një incidencë më të madhe të diabetit të tipit 1, gjithashtu është treguar të ketë përdorime si vaksinim kundër diabetit të tipit 1.

Vitamina D

Eshtë tërhequr një lidhje midis vitaminës D dhe diabetit të tipit 1. Studiuesit kanë vërejtur se vendet me incidencat më të larta të diabetit tip 1 priren të vendosen më larg ekuatorit. Vende të tilla si Britania e Madhe, Kanada, Australia dhe vendet e Skandinavisë të gjitha kanë nivele veçanërisht të larta të diabetit të tipit 1.

Studimet kanë treguar gjithashtu se njerëzit me nivele më të ulëta të vitaminës D kishin një përqindje më të lartë të shfaqjes së diabetit tip 1. Një numër studimesh, përfshirë EURODIAB Substudy 2, kanë treguar se plotësimi i vitaminës D duket se ul rrezikun e zhvillimit të diabetit të tipit 1.

Kërkesa e rritur për insulinë

Kërkesa e rritur për insulinë është paraqitur gjithashtu si një faktor kontribues. Një studim, i kryer nga Universiteti i Kolorados dhe botuar në 2008, tregoi se një dietë me ushqime me indeks të lartë glicemik mund të përshpejtojë përparimin në diabetin tip 1 tek fëmijët me shenja të autoimunitetit të ishujve.

Faza e rritjes që kalojnë fëmijët në vitet e adoleshencës rrit sasinë e insulinës së lëshuar dhe mund të çojë në stres shtesë në qelizat beta, duke rritur rrezikun e sistemit imunitar të sulmojë qelizat prodhuese të insulinës.

Lotaria Kombetare dhe Bordi i Ceshteve te Mira
Print Friendly, PDF & Email