Aktivitetet Fizike dhe diabeti

12Bëhuni Aktiv

M.Sc. Andi Rabija Antarë i Bordit të SHFRD
Fakulteti i Shëndeti Publik

 

  • Fatkeqësisht, kontrolli i diabetit me ilaçe rrezikon të ndikojë vetëm ne komplikacionet kardio-vaskulare por pa përjashtuar dhe ndikimin që ka në nderlikimet e tjera. shpesh herë, në të njëjtën kohë, është e nevojshme përdorimi i shumë barnave për kontrollin e këtyre ndërlikimeve. kjo ndikon në përkeqësimin e barrës së sëmundjes por dhe cilësin e jetes është e rëndesishme bashkëshoqërimi i trajtimit terapeutik me nderhyrje tjera parandaluese rezultojnë shumë efektshme:
    dieta dhe aktiviteti fizik

 

 

Të qenurit aktiv nga ana fizike është dicka e mirë për të gjithë, por rëndësia që ajo merrë te individet me diabet është jashtezakonisht e rëndësishme për ecurinë e sëmundjes por dhe për parandalimin e komplikacioneve bashkëshoqëruese me sëmundjen e sheqerit.
Çfarë cilësohet si aktivitet?
Çdo lloj forme aktiviteti është e vlefshme.
Koha minimale e rekomanduar për kryerje aktiviteti është:

Për të rriturit të paktën(minimalisht) 30 minuta pesë ditë në javë
(kjo do të thotë vetëm 2.5 orë nga 168 orë që ka java)

Për fëmijët një orë në ditë.
Aktiviteti mund të kryhet dhe në mënyrë të ndërprerë disa herë në ditë.
Ne ju rekomandojmë të ecni të paktën 10,000 hapa në ditë.



Pse është e rëndësishme që të kryeni  aktivitete?


Picture1

 

Ulë rrezikun e atakut në zemër.

1Ndihmon tensionin

2Përmirësojë nivelin tuaj të kolesterolit

3Forcojë kockat

4Ule nivelin e sheqerit në gjak

5Të mos jesh mbipeshe

6Forcon imunitetin

Etj etj…

AKTIVITETI  FIZIK
Në qëndrat gjimnastikore në vendet e zhvilluara janë vlerësuar këto lidhje me aktivitetin fizik:

-Studimet kanë treguar një lidhje sinjifikante midis përmirësimit të gjendjes shëndetesore, metabolizmit dhe aktivitetit fizik.

-Një shtim në kapacitetin fizik marrë në mungesë të incidenteve të mëdha.

-Programimi i aktivitetit fizik bëhet pas vlërësimit klinik të gjendjes së diabetit.

 

 

Rreziqet kryesore nga mungesa e aktiviteteve fizike   diabetin tip 1

  • metabolike (hipoglicemia, hiperglicemia)
  • sëmundje kardiovaskulare (sëmundjes koronare të zemrës, aritmisë, sëmundje vaskulare përiferike)
  • veshkave (proteinuria)
  • syri (retinopatia)
  • muskuloskeletik (ulçera, sëmundjet e artikulacioneve)

Me aktivitete aerobike nënkuptojmë:

1- Aktivitete fizike të organizuara dhe që përsëriten në mënyrë përiodike në kohë

2- Aktivitete që kryhen jo më sforcimin maksimal të punës së zemrës
Shoqata Amerikane Diabetike rekomandon:

1-Ashtu si terapia dhe dieta që jepen nga mjeku dietolog ashtu dhe programi i aktiviteteve fizike jepet nga dietologu

2- për te përmirësuar glicemin (nivelin e sheqerit në gjak) dhe për të reduktuar sulmin e zemrës rekomandohet nga kjo shoqat në bazë të studimeve të kryera:
a)150 min javë ushtrime aerobike me nivel të moderuar
b) paktën 90 min në javë aktivitet aerobik me intesitet të fuqishëm

3- Ushtrimet fizike duhen të bëhen të paktën në 3 ditë të javës (Jo më shumë se dy ditë pushim)

4- për të reduktuar problemet me zemren duhet të kryhen të pakten 4 orë në javë

5-për  të minimizuar mbipeshen duhet të rriten gradualisht aktivitetet fizike

 

 

Aktiviteti fizik te diabeti Tip 1-insulinovartës

  • Ka ligje të veçanta në vendet e zhvilluara “Rregulloret për parandalimin dhe trajtimin e diabetit” që përcaktojnë mjaftë qartë se kushtet e një diabetiku nuk përbëjnë arsye për mos kryerjen e aktiviteteve fizike me karakter mjeksor

për fëmijet dhe adoleshentet insulinavartës

1- Moshë ku ka nevoje për lojra dhe aktivitet fizik që lidhet me jetën sociale dhe ndërveprimet me të tjeret

2- Sporti i benë të ndjehen fëmijët dhe adoleshentët njësoj si ata të cilët nuk vuajnë nga kjo sëmundje.

 

 

 

Diabeti tip-1
Roli i ushtrimeve fizike në menaxhimin terapeutik

Për të aplikuar një aktivitet fizik ju duhet një filtrim njohurish nepërmjet “eksperimenteve” nga vetekontrollimi i glukozës në gjak dhe vete-administrimin e insulinës dhe konsumit.

 

 

Aktivitete sportive:

  • përmirësojnë ndjeshmërinë e insulinës, duke ulur kërkesën e saj
  • zvogëlojn tendencë për të fituar peshë tipike të diabetit
  • rrit kapacitetin maksimal për konsumit të oksigjenit
  • përmirëson profilin lipidet (HDL dhe triglyceridet)
  • përparësi psiko-sociale (përmirësimin e vetë-respektit, nivele të ulëta të ankthit dhe depresionit, rritjen e socializimit)

 

 

 Cfarë duhet patur parasysh?

Disa faktorë duhet të merren parasysh kur ju jeni duke lejuar vetes shans për të luajtur lojra sportive:

  • lloji i dietës
  • metodat e marrjes së insulinës
  • intensiteti dhe kohëzgjatja e ushtrimit

 

 

Para se të filloni…..

Matni nivelin e glukozës në gjak për të shmangur hipoglicemin

Kini parasysh trajtimin që po merrni

Duhet flisni me doktorin nëse ju :

I.Jeni duke marrë ilaçe për zemrën

II.Keni komplikacione nga diabeti

III.Nuk jeni të sigurt se kush aktivitet ju përshatet

IV.Kushtet tuaja nuk ju lejojnë të kryeni një aktivitet fizik

 

 

 

 

Për të dhënë rezultate sa më të mira…
(1- Programo)

Të kryhet rregullisht, mundësisht në të njëjtën kohë.

Të bëhet për një kohë mjaft të gjatë.

Të jetë e përshtatshme për moshën e individit.

Të bëhet në mënyrë graduale dhe progresive.

Jo të bëhet me njëherë pas vaktit, por të paktën tre orë më vonë.

 

 

 

 

Për te dhënë rezultate sa mira
(
2- i vete drejtuar)

Ajo nuk duhet të kryhet, nëse vetë-kontrolli i glukozës në gjak, është:

– Më  pak  se 100 mg / dl

– Më shumë se 300 mg / dl

Nivelet e glukozës në gjak

  • Nëse> 200 mg / dl me ketoneve në urinë
  • Nëse> 300 mg / dl me ose pa ketoneve në urinë

Niveli i glukozës ideal para aktivitetit fizik midis 120-180 mg / dl.

Është e nevojshme për të shtyrë funksionimin dhe administrimin e një shtese të insulinës

Është e rëndësishme për të marrë një vakt të lehtë me karbohidratet nëse <100 mg / dl, pa marrë parasysh llojin e aktivitetit fizik planifikuar

 

 

Ushtrimi me intensitet të moderuar dhe kohëzgjatje të shkurtër

Golf, Ping Pong, Ecje

Karbohidratet  para stërvitjes

 

Reduktimi i insulinës nuk është i rekomanduar

 

 

 

Stërvitje me intensitet të lartë dhe me kohëzgjatje të mesme

Futboll, Basketboll, Tenis, ciklizem

Karbohidratet me shpejtësi para stërvitje dhe çdo 30 min.

pas fillimit të aktivitetit

Ulja e rekomandueshme e insulinës arrin deri në 25%

 

 

 

 

Intensiteti i zellshëm stërvitje dhe që zgjasin gjatë
 

Maratonë, Ski, etj

Karbohidratet  me shpejtësi para stërvitje dhe çdo 30 min.

pas fillimit të aktivitetit

Reduktimi i insulinës luhatet rekomandueshme mes 30 dhe 80%

 

 

 

 

Konsumi i energjisë në orë gjatë Aktiviteteve Fizike ndryshme

A.Punët e shtëpisë dritë           150 c / orë

B.Hekurosje             180 c / orë

C.Larje dyshemeje     200 c / orë

D.Ciklizëm (15km.)   400 c / orë

E.Aerobi  450 c / orë

F.Fitness(palester)   700 c / orë

 

 

 

Reagimi hypoglycemik përcaktohet nga ushtrimi

1.Ndaloni me nje herë aktivitetin fizik

2.Marrja e shpejtë e  karbohidrateve

3.Merrni një vakt të karbohidrateve komplekse (crackers)

4.Pushim 15 min., Dhe presin se karbohidratet janë përthithur nga organizmi

5.Mund të rifillojë veprimtarinë kur nivelet e sheqerit në gjak janë > 100 mg / dl

6.Në se hypoglycemia është e rëndë, administrim glukagoni

 

 

 

Sportetaktivitetet kryesore

Rekomandohet kryhen nën kontrollin dhe monitorimin mjeksor.

GYM “PËRDORIM METABOLiKE”

Ecje shpejtë

Garat

Not

Ski

Tenis

Sport (Futboll)

Ciklizmit

(Dhe shumë më tepër)

 

 

 

Diabetiket Obez

Të  fillojë aktivitetin fizik gradualisht

(ecje, not, gjimnastik)

Të zotërojnë një program drejtues të marrë nga mjeku

Shoqërimi i aktiviteteve fizik dhe dietës me pak kalori për të ulur peshë (1 kg yndyrn  = 9000 kalori të djegura)

 

 

 

Aktiviteti Fizik alternative

Shëtitje e moderuar

Kopshtari

Shmang lëvizjet me makinë

Zbrit nga autobuzi 2-3 stacione me përpara destinacionit

Kërceni, luani, punë rutin

Etj etj etj …..

 

 

 

 

Këshillat më të mira për të qenë aktiv

Aktivizohuni gradualisht. Nëse keni qenë joaktivë për disa vjet trupi juaj ka nevojë për kohë që të përshtatet, ndësa zemra dhe muskujt tuaj focohen.

Vijini vetes qëllime dhe objektiva javore dhe mujore.

Përpiquni të mbani një ditar të veprimatrisë suaj fizike për të monitoruar progresin tuaj, dhe për të shpërblyer veten për arritjen e qëllimeve që keni vënë.

 

Mos u dorëzoni. Megjithëse trupi juaj përfiton që në momentin që bëheni më aktiv, nuk është e thënë se do të shihin ndryshime të dukshme menjëherë. Pas disa javësh këto përfitime do të jenë më të dukshme.

Më të lehta për tu arrirë janë zakone të rregullta, që duhen përfshirë në rutinën tuaj ditore.

Nëse gjeni një aktivitet që ju pëlqen, rriten dhe mundësitë që ju ta mbani atë.

Akoma më mirë, përpiquni të përfshiheni në një aktivitet të cilën e pëlqen e gjithë familja apo miqtë tuaj.

 

 

 

Përfundim

Përfitimet e ushtrimit në parandalimin e diabetit tip 1 janë të padiskutueshme: 25% e rasteve të saj i atribuohet mënyrës jetese sedentare. Të gjitha studimet tregojnë një ulje të dukshme në rastet e diabetit tip 1 përcaktuar nga sporti.

Kombinimi i ushtrimit aerobik dhe një dietë e ulët në yndyrë dhe të lartë në karbohidratet komplekse është e dëshirueshme në parandalimin dhe trajtimin e diabetit

 

 

 

Diabet L????????

Një jetë e bukur sërisht dhe plotë dinamik

 

Faleminderit

 

Print Friendly, PDF & Email